« Geri

Krizin etkileri 'barter'la azaltılacak

30.07.2009

Küresel krizin ortasında sanayici ve esnaf çözümü "barter" yani takas sisteminde buldu. Ticaret pazarları hızla daralırken hem nakit hem de elindeki ürünü satma sıkıntısı yaşayan ekonominin önde gelen aktörleri satın aldığı mal ve hizmetin bedelini ürettiği mal ve hizmetle ödeyecek.

(CNN TÜRK - AA) - Kriz ortamında hızla gerileyen iç ve dış ticarete hayat öpücüğü geliyor.

Nakit sıkıntısı çeken ve stok fazlasını da eritemeyen esnaf ve sanayiciler krizden çıkışı "barter" sisteminde arayacak.

Satın aldığı mal ve hizmetin bedelini ürettiği mal ve hizmetle ödeyecek, yani takas yapacak.

Dünya ticaretinin yüzde 30'undan fazlasında uygulanan barter sisteminin Türkiye'de de yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Dış ticaretten sorumlu Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, takas sisteminin krizin etkilerini azaltmada önemli yer tutacağını söylerken, gerekli yasal düzenlemeyi hükümetin gündemine taşıyacağını belirtti.

Çağlayan, "Keşke biz bu konuyu kriz öncesinde tartışabilseydik, görüşebilseydik. Maalesef millet olarak bir rahatsızlığımız var. Proaktif davranmayı bilmiyoruz. Reaktif davranıyoruz. Yani, kafayı taşa vurmadan akıl başa gelmiyor" diye konuştu.

Çağlayan, geçirilen her krizin yeni arayışlar getirdiğini vurgulayarak, "Umuyorum ki bundan sonraki dönemlerde böyle bir ticari modelin olduğunu bir şekilde değerlendireceğiz. Barter sistemini son 15-16 yılda değil son 50 yılda gerçekleştirmek, bu noktada Türkiye'nin ticaretini bana göre çok önemli bir noktaya getirebilirdi" şeklinde konuştu.

İhracatçılar ve sanayiciler de konuya sıcak bakıyor ancak bunun yanı sıra yatırımı teşvik edecek adımların da atılmasını istiyor.

Türk Ekonomi Bankası (TEB) Genel Müdürü Varol Civil, sektördeki bütün oyuncuların amacının, ticaretin döndürülmesini sağlamak olduğunun altını çizerek, "Ekonomideki durgunluktan çıkışı sağlayacak her türlü ödeme sistemi bence değer tamamlayıcıdır. Dolayısıyla barter, bankacılıkla rekabet halinde olan bir model değildir, esasen tamamlayıcı bir modeldir" dedi.

Civil, bartera rekabet olarak değil, ekonomide ticaretin artmasını sağlayacak bir model olarak baktıklarını vurgulayarak, "Özellikle KOBİ'ler için bu günlerde çok çok daha önemlidir. Barterın krizden çıkış için iyi bir model olduğuna inanıyorum" diye konuştu.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, kredi kanallarındaki daralmanın, firmaları farklı yöntemlere ittiğini ve böylece barter sisteminin öneminin daha fazla ortaya çıktığını söyledi.

Son yıllara kadar stokların eritilmesinde alternatif bir yol olarak görülen barterın, şu anda nakit sıkıntısının giderilmesinde öne çıktığını anlatan Büyükekşi, sistemin yeni pazarlara ve müşterilere ulaşma olanağı sunduğunu dile getirdi.

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclis Başkanı Erdal Bahçıvan da, kriz döneminin, finansman kaynakları ve sermaye yetersizliğinin Türkiye için ne denli sorun olduğunu gösterdiğini, nakit sıkıntısının, ekonomiyi ciddi durgunluğa ittiğini söyledi.

Barterın mevcut sistemin tamamlayıcısı olduğunu belirten Bahçıvan, Türkiye'nin barter sistemine yabancı kaldığının söylenebileceğini kaydetti.

Bahçıvan, ekonomik krizden faydalanarak, kontrolsüz şekilde birçok barter şirketi kurulduğunu anlatarak, bunların sektöre olan güveni sarsabildiğine işaret etti.

Ankara Sanayi Odası (ASO) Yönetim Kurulu Başkanı Nurettin Özdebir ise krize yönelik olarak ÖTV, KDV indirimlerinin yapıldığını, ancak yatırımcıyı motive edecek kararlar alınmadığını belirterek, "Bu enstrümanla beraber, hızlandırılmış amortisman uygulaması veya yatırım indirimi hakkı tanınması, yatırımları daha da hızlandıracak, istihdama da katkı sağlayacaktır" dedi.

Hürriyet gazetesi yazarı Şükrü Kızılot'a göre, tedbir alınmazsa Türkiye yalnız yabancı değil, yerli yatırımcılarını da yavaş yavaş kaybedecek.